Η ανάδειξη των ερευνητικών και τεχνολογικών προτεραιοτήτων, καθώς και των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της Ελλάδας μέσω της στρατηγικής της έξυπνης εξειδίκευσης, αποτέλεσε το αντικείμενο της σημερινής σχετικής ανοικτής διαβούλευσης που διοργάνωσε η Γενική Γραματεία Έρευνας και Τεχνολογίας (ΓΓΕΤ) με τη συμμετοχή εκπροσώπων ερευνητικών κέντρων, πανεπιστημίων, εταιρειών και άλλων φορέων στον Πολυχώρο «Αθηναΐς» στον Κεραμεικό.

Αισιόδοξος εμφανίσθηκε ο αναπληρωτής υπουργός Έρευνας και Καινοτομίας Κώστας Φωτάκης ότι μετά την οριακή υπέρβαση του ορίου των δαπανών για Έρευνα πάνω από το 1% του ΑΕΠ το 2016 (1,01%), από μόνο 0,67% το 2011, το 2017 το ποσοστό αυτό υπήρξε αρκετά πάνω από το 1% (δεν έχουν δημοσιοποιηθεί ακόμη τα στοιχεία από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης).

Επεσήμανε ότι οι αυξημένες δαπάνες προέρχονται τόσο από τον δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό τομέα και μάλιστα κυρίως από ίδια έσοδα των επιχειρήσεων, πράγμα που χαρακτήρισε «απτό δείγμα εμπιστοσύνης» στο διαγραφόμενο οικονομικό περιβάλλον.

Είπε ακόμη ότι υπάρχουν θετικές ενδείξεις πως αναχαιτίζεται η διαρροή εγκεφάλων (brain drain) και η σπατάλη των εγκεφάλων (brain waste), δηλαδή η απασχόληση νέων επιστημόνων σε θέσεις χαμηλής εξειδίκευσης. Στην πιο ισόρροπη κινητικότητα των ερευνητών έχουν συμβάλει σημαντικά οι ενισχύσεις του ΕΛΙΔΕΚ, που θα διαθέσει 240 εκατ. ευρώ την περίοδο 2017-2019.

Επίσης ο κ. Φωτάκης τόνισε, ότι ανοίγει ο δρόμος για την προσέλκυση τμημάτων έρευνας και ανάπτυξης ξένων εταιρειών στην Ελλάδα, όπως έγινε πρόσφατα με την Tesla που επέλεξε την Ελλάδα ανάμεσα σε πολλές υποψήφιες χώρες, μετά και την αθόρυβη προεργασία που έγινε από ελληνικής πλευράς. Υπογράμμισε ακόμη ότι, σύμφωνα με έρευνα της Deloitte, η Ελλάδα είναι πλέον ανάμεσα στις χώρες με τα πιο γενναιόδωρα κίνητρα (φορολογικά, επιχορηγήσεις, επιδοτήσεις κ.α.) για τη στήριξη καινοτόμων επιχειρήσεων.

Αναφέρθηκε ακόμη σε νέες πρωτοβουλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη, όπως η συνεργασία των θεματικών συστάδων καινοτομίας (clusters) με τα νέα Κέντρα Δεξιοτήτων (π.χ. για τη στήριξη των καινοτόμων γεωργών), το νέο Ταμείο «Παράθυρο Καινοτομίας», το πρώτο από τα τρία που περιλαμβάνονται στο Υπερταμείο Επιχειρηματικών Συμμετοχών EquiFund (θα στηρίξει την μετατροπή των ερευνητικών αποτελεσμάτων σε παραγωγικές καινοτόμες start-up εταιρείες), οι αλυσίδες αξίας στην αγροδιατροφή (αρχής γενομένης με τους τρείς «Δρόμους» των Αμπελώνων, της Ελιάς και της Μέλισσας σε συνεργασία με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης), καθώς και τα δίκτυα Ιατρικής Ακριβείας (σε συνεργασία με το υπουργείο Υγείας, θα στηθούν τρία δίκτυα συνεργαζόμενων μονάδων για την ογκολογία, τις νευροεκφυλιστικές παθήσεις και τις καρδιαγγειακές).

«Καθώς πλησιάζουμε στο τέλος της μνημονιακής εποχής», είπε ο υπουργός, πρέπει να υπάρξει δημοσιονομική σταθερότητα, ενίσχυση της απασχόλησης και του κοινωνικού κράτους, καθώς και ένα νέο παραγωγικό πρότυπο ανάπτυξης, στο οποίο η οικονομία της γνώσης και η καινοτομία θα έχουν κεντρικό ρόλο. Τόνισε ότι «πρέπει να υπάρξει επιτάχυνση και ότι «τα πράγματα δεν μπορούν να περιμένουν», καθώς επίσης ότι η έρευνα πρέπει να καλύπτει τόσο τις βραχυπρόθεσμες ανάγκες της αγοράς, όσο και να γίνεται με πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα και με στόχο τον μετασχηματισμό της οικονομίας.

Ο Γιώργος Μαρκοπουλιώτης, νέος επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα, επεσήμανε ότι η Στρατηγική της Έξυπνης Εξειδίκευσης (RIS3) συναποφασίσθηκε από την Ελλάδα και την ΕΕ με στόχο να αξιοποιήσει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας και των περιφερειών της. Όπως είπε, «αποτελεί το σωστό δρόμο» για την Ελλάδα που προσπαθεί να ανακτήσει την ανταγωνιστικότητά της και εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι οι ελληνικές περιφέρειες, σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης, θα καταφέρουν να αυξήσουν τις εξαγωγές τους και να προσελκύσουν περισσότερες ξένες επενδύσεις.

Η γενική γραμματέας Έρευνας και Τεχνολογίας Πατρίτσια Κυπριανίδου τόνισε ότι το ΕΣΠΑ 2014-2020 «αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για όλο το ερευνητικό οικοσύστημα» και υπογράμμισε ότι μέχρι στιγμής έχουν υποβληθεί πολλές προτάσεις σε πολλές δράσεις για σημαντικά ερευνητικά έργα.

Η Αγνή Σπηλιώτη, προϊσταμένη της Διεύθυνσης Σχεδιασμού και Προγραμματισμού της ΓΓΕΤ, ανέφερε ότι οι περισσότερες προτάσεις προς χρηματοδότηση αφορούν τους τομείς της αγροδιατροφής και της υγείας-φαρμάκων. Επεσήμανε ότι η ηλεκτρονική διαβούλευση θα διαρκέσει έως τις 20 Απριλίου και μετά τα πορίσματά της θα υποβληθούν στην πολιτική ηγεσία.

Τόνισε ότι επί τάπητος θα τεθούν και οι αναδυόμενες τεχνολογίες και πώς αυτές μπορούν να αξιοποιηθούν με τα ελληνικά δεδομένα, ενώ υπενθύμισε ότι το 2019 θα υπάρξει αναθεώρηση της εθνικής στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης, οπότε θα γίνει νέα διαβούλευση.

Στο πλαίσιο της τωρινής διαβούλευσης της ΓΓΕΤ, όσοι θέλουν να εκφράσουν τις απόψεις τους εγγράφως, μπορούν να το κάνουν ηλεκτρονικά με τη συμπλήρωση ειδικού ερωτηματολογίου ανά τομέα στο σύνδεσμο http://www.gsrt.gr/central.aspx?alias=10046_diavoulefsi.