Γεμάτη ανακαλύψεις και νέες γνώσεις επέστρεψε η επιστημονική αποστολή από τη Zealandia, την «κρυμμένη» ήπειρο, η οποία ήταν πιθανώς βυθισμένη κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας πριν από 80 εκατομμύρια χρόνια.

Μια ομάδα 32 επιστημόνων από 12 χώρες επέστρεψε την περασμένη εβδομάδα από ένα ταξίδι εννέα εβδομάδων για να μελετήσει τη χαμένη ήπειρο στον Νότιο Ειρηνικό. Αυτή η βυθισμένη ή κρυμμένη ήπειρος είναι πλέον ένα υπερυψωμένο τμήμα του ωκεάνιου δαπέδου, περίπου τα δύο τρίτα του μεγέθους της Αυστραλίας και βρίσκεται ανάμεσα στη Νέα Ζηλανδία και τη Νέα Καληδονία. Σύμφωνα με τοποθετήσεις επιστημόνων στο ξεκίνημα του 2017, υπάρχει η σκέψη να να αναγνωριστεί η Zealandia ως μια γήινη ήπειρος του παρελθόντος.

Η έρευνα που ολοκληρώθηκε ήταν μια από τις πρώτες εκτεταμένες στην περιοχή και οι επιστήμονες που την πραγματοποίησαν ερευνητές που μετέχουν στο Διεθνές Πρόγραμμα Εξερεύνησης Ωκεανών και χρησιμοποιήσαν το ερευνητικό σκάφος JOIDES Resolution.

Όπως τόνισαν, έχουν ήδη καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Zealandia θα μπορούσε κάποτε να ήταν πολύ πιο κοντά στο επίπεδο της γης από ό, τι είχε προηγουμένως θεωρηθεί, δίνοντας τη δυνατότητα στα είδη της χλωρίδας και της πανίδας να «ταξιδέψουν» στη στεριά και να διασχίσουν τις ηπείρους.

Λίγα είναι γνωστά για τη Zealandia, επειδή είναι βυθισμένη πάνω από ένα χιλιόμετρο κάτω από τη θάλασσα. Μέχρι τώρα, η περιοχή δεν είχε ερευνηθεί αρκετά. Οι επιστήμονες που συμμετείχαν στην αποστολή έσκαψαν βαθιά στον πυθμένα της Zealandia σε έξι τοποθεσίες και σε ωκεάνιο βάθος άνω των 1.250 μέτρων. Συγκέντρωσαν πυρήνες ιζημάτων 8000 ποδιών (2.500 μέτρα) από στρώματα που καταγράφουν τη μεταβολή της γεωγραφίας, του ηφαιστείου και του κλίματος της περιοχής για εκατομμύρια χρόνια.

«Οι πυρήνες λειτούργησαν σαν χρονομηχανές για εμάς, επιτρέποντάς μας να φτάσουμε όλο και πιο πίσω στον χρόνο» είπε ο Στίβεν Πεκάρ, ένας εκ των ερευνητών. «Όπως το έθεσε ένας επιστήμονας, “ξαναγράφουμε τη γεωλογική και τεκτονική ιστορία της Zealandia σε αυτόν τον χώρο γεωτρήσεων».

Ο επικεφαλής της αποστολής, Rupert Sutherland, του Πανεπιστημίου της Βικτώριας στη Νέα Ζηλανδία, δήλωσε ότι η ομάδα του μπόρεσε να τεκμηριώσει ότι η Zealandia προτού βυθιστεί, πριν από 80 εκατομμύρια χρόνια, ενωνόταν με την Αυστραλία και την Ανταρκτική. Επίσης, διαπίστωσαν ότι ακολούθησαν δραματικά γεωλογικά γεγονότα στο βόρειο τμήμα της ηπείρου και τα οποία καθόρισαν την εξέλιξη των πραγμάτων.

Η ανακάλυψη προηγούμενων εκτάσεων και ρηχών θαλασσών παρέχει τώρα μια εξήγηση για το πώς ζώα και τα φυτά κατάφεραν να επεκταθούν.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής επιστήμονα της αποστολής Gerald Dickens του Πανεπιστημίου του Rice στο Χιούστον του Τέξας, οι ερευνητές της αποστολής Zealandia έκαναν σημαντικές νέες ανακαλύψεις απολιθωμάτων, αποδεικνύοντας ότι η Zealandia δεν ήταν πάντα τόσο βαθιά κάτω από τα κύματα όπως είναι σήμερα. Όπως δήλωσε, «περισσότερα από 8.000 δείγματα μελετήθηκαν και εντοπίστηκαν αρκετές εκατοντάδες απολιθωμένα είδη. Η ανακάλυψη μικροσκοπικών κελυφών οργανισμών που ζούσαν σε θερμές ρηχές θάλασσες, σπόρων και γύρης από φυτά της γης αποκαλύπτουν ότι η γεωγραφία και το κλίμα της Zealandia ήταν δραματικά διαφορετικά στο παρελθόν”.

Τόμνισε επίσης ότι οι νέες ανακαλύψεις δείχνουν ότι το «Δαχτυλίδι της Φωτιάς» του Ειρηνικού Ωκεανού – όπου υπάρχουν συχνές σεισμοί και ισχυρές ηφαιστειακές εκρήξεις – έπαιξε ρόλο στην καθίζηση της Zealandia κάτω από τα ωκεάνια νερά.
Οι ερευνητές τόνισαν ότι τα «αρχεία» της ιστορίας της Zealandia θα παράσχουν σημαντικά δεδομένα για μοντέλα υπολογιστών που χρησιμοποιούνται για την πρόβλεψη των μελλοντικών αλλαγών στο κλίμα.

Η διαφωνία στον χώρο των γεωλόγων (και των ακαδημαϊκών γενικότερα) για το αν η Zealandia είναι ή όχι ήπειρος διαρκεί εδώ και 20 χρόνια. Το όνομα αυτό δημιουργήθηκε από τον γεωφυσικό και ωκεανογράφο Μπρους Λούιεντικ το 1995.